25 Eylül 2012 Salı

QR Kod Kullanımı İle İlgili Pilot Çalışma


Pilot Çalışma Hakkında

2011-2012 eğitim-öğretim yılı boyunca, Harvard Koleji Kütüphanesi birimi olan Eda Kuhn Loeb Müzik Kütüphanesinde bir pilot çalışma yürütülmüştür. QR ("Quick Response", Hızlı Cevap) kodlar hızlı pazarlama olarak kamusal alanlarda kullanılan iki boyutlu barkodlardır. QR, kamerası olan akıllı telefonlar ve tablet bilgisayarlarda QR kod okuyucu yazılımı ile bilgiye on-line mobil erişim sağlar.  URL, yazı, message bilgisi QR koda, yani bir barkoda dönüştürülebilir.

Harvard Koleji Kütüphanesi'ne bağlı Eda Kuhn Loeb Müzik Kütüphanesi'nde QR kodlarını anlamak ve kullanmak için bir pilot çalışma yapılmıştır. Çalışma kütüphaneci ve erişim hizmetleri görevinde bulunan Andrew M. Wilson tarafından yapılmıştır. Çalışmanın tanıtım filmi:



QR Kod Oluşturma ve Maliyeti

Pilot çalışma için belirlenen bütçenin yarısı (çok gülünç bir gider) QR kod ile oluşturulmuş afişlerin baskısına gitmiştir. Afişler in-house olarak basılmıştır. QR kod oluşturmak için İsviçreli bir marka olan Kaywa firmasının sitesinden (ücretsiz) yararlanılmıştır. Bununla birlikte web linklerinin analizi için Google Analiz kodları kullanılmıştır. Bu süreç içerisinde ise hiçbir teknolojik engel ile karşılaşılmamıştır.




Pilot çalışmanın kabul görmemesinin nedenleri


Bu pilot çalışmanın sonuçları ümit kırıcı gibi görünse de, QR kod hala kütüphanelerde değerli bir yere sahip olabilir(1). Çalışmada QR kodun kabul görmemesinin nedenleri:

1) Bilinilirlik: QR kod kamu alanlarında dahi kullanılıyor. 534 üniversite öğrencisi ile yapılan anketlerde akıllı telefon kullanımı yüksek çıkmasına rağmen (%81); QR kodun ne anlama geldiği, ne için kullanıldığını bilinmediği ortaya çıkmıştır. QR kod okuyan mobil aplikasyonların ücretsiz olmasına rağmen böyle bir sonucun çıkması şaşırtıcıdır.

2) Antipati: Ayrıca pazarlama amacıyla kullanılan QR kodların doğru web adresi linklerini vermemesi, kullanım amacı dışında kullanılması bu teknolojiye karşı bir antipati oluşturmuştur. İstenmeyen reklamlara yönlendirme yapmak QR koda karşı bir antipati oluşturmuştur. (Pidaparthy, 2011) Fakat bu birinci nedenden daha aşağılardadır.

3) Güvenlik: QR kodun ne içerdiğini okuyamıyoruz. Bu nedenle kötü amaçlı kullanımlarda bulunanlar olmaktadır. Kimlik bilgisi çalma, dolandırıcılık sitelerine QR ile anlık erişim sağlanmaktadır. (Shannon, 2011)

4) Teknoloji Kültürü: Bu tartışmalara neden kaygılar ne kadar meşru olsa da esas konu, insanların teknolojiye karşı yabancılık çekmesidir. Arka plandaki neden şudur: Teknolji kültürünün tam olarak yaşanır hale gelmemesi



Çalışmanın Sonuçları

Pilot çalışmanın sonuçlarını orijinal literatürden alıntı yaparak maddeler halinde sıraladık.

1) QR kod kütüphanelerde kullanılmaya değer mi? Evet... Maliyet ve fayda analizine bakıldığında anlamlıdır.

2) QR kodları baskılı reklamlarda, gazete haberlerinde, indirim kuponlarında olmak üzere kamuya yönelik tanıtımlarda kullanılmaktadır. Çünkü kullanımı kolay, maliyeti yok derecede azdır. Buna rağmen halk tarafından gözardı edilen bir teknolijidir. Halk tarafından kabul görmesi için nasıl kullanılacağı konusunda halka açık yerlerde, müzelerde bilgilendirmeler yapılmalıdır. Böylece fayda-yarar ilişkisi sağlanırsa halk tarafından kullanımı kabul görecektir.

3) Harvard içerisindeki bu pilot çalışma ile kütüphaneler içinde benzersiz bir dağıtım deneyi yaşanmıştır. Kullanımı ve düşük maliyeti dolayısıyla kütüphanelere önemli avantaj sağlar. Fiziksel bir kütüphaneyi sanal bir alana bağlayan önemli mükemmel bir yöntemdir.

4) QR kodları diğer bir yandan Harvard "Get It" web portalı içerisindeki sergi ve müze tanıtım kartlarından daha fazla bilgi edinilmesine yardımcı olmuştur.

Diğer kütüphanelerde de QR kodları ile yapılan çalışmalar boşa değildir. Belirli bir süre daha kullanıcı değerlendirmeleri yapılması için çaba sarf edilmelidir.




QR kodun okul ve kütüphanelerde kullanımı ile ilgili tanıtıcı dört video ekledik. 
Seyretmenizi tavsiye ederiz.






QR Kod Hakkındaki Düşüncelerimiz

Pilot çalışmadaki sonuçların nedeninde yatan "teknoloji kültürünü benimseme", QR kod konusunda olduğu gibi diğer teknolojik gelişmelerde de önemli bir engeli oluşturmaktadır. QR kod halkımız tarafından da bilinmiyor. Akıllı telefon kullananlar bile bu kolaylık ile tanışamamış. Hayatımıza geçememiş. Elbette zamana ihtiyaç var.

e-Kitap anketimiz ile ilgili A4 afişetler hazırladık. Ve burada QR kod kullandık. Bu afişleri 3 farklı lokasyonda kullandık. QR kod ile yönlendirilecek web sayfalarımızı (HTML) hazırldık. Şu ana kadar bunun üzerinden ankete bir giriş olmadı. Pilot çalışmada da erişim verileri çok çok düşük.

Peki ne yapılmalı? Veya ne yapmalıyız?

1) QR kodun yayılabilmesi için öncelikle akıllı telefonlar ve tabletlerdeki işletim sistemlerine iş düşüyor. Nasıl işletim sistemlerinde harita, mail, Twitter gibi uygulamalar gömülü olarak geliyor ve silinemiyor ise QR kod okuyucu aplikasyonuda bir an önce mobil işletim sistemlerinde yerini alması gerekiyor. Böylece kullanım daha da artacaktır.

2) Baskılı kitapların eğer e-kitap versiyonları var ise muhakkak arka kapaklarına QR erişim kodu basılmalıdır. Kitabın web sayfasına yönlendirilecek bu barkod sayesinde sosyal paylaşım artacak; ücretsiz, maliyeti yok denecek kadar az olan bir teknoliji ile yeni bir dijital-medya hayatımıza girecektir. Bilgi daha rahat ve daha hızlı erişim sağlayacaktır.

3) Kamuya açık hizmetlerde, broşür, poster vb. gibi görsel iletişim araçlarında daha sık kullanılmalıdır. QR kod hızlıdır. Akıllı telefonunuz ile sadece fotoğrafı çekerek size bilgiye erişim yapmanızı sağlar. Bir web sayfasına girmeniz için browser üzerinde URL yazmanıza gerek bırakmaz. Zamandan da tasarruf sağlar.

4) QR kod hızlı bir mobil bilgi erişimi sağladığından, yönlendirilecek URL adresindeki web sayfanızın mobil web standartlarına uygun olarak tasarlanması önemlidir. Eğer buna dikkat edilmiyorsa akıllı telefonların küçük ekranlarında okunması olanaklı olmayan bir sayfayı kullanıcı okumadan geçer. Bu da istenmeyen bir durum yaratır. Hedefe ulaşılmada bir engel doğurur.

DBOOKMARKS olarak QR kodun nasıl kullanıldığını anlatan bir yazı hazırladık. Bu yazı, pilot çalışmanın orijinal literatüründen alıntı yapılarak hazırlanmıştır. Literatürde QR kodun nasıl kullanılıyor olması gerektiğinin halk tarafından bilinmesi için öğretici çalışmalar yapılması gerektiğinin altı çizilmiştir. Yazıyı okumak için tıklayınız...


Referanslar:
1) http://www.infodocket.com/2012/09/22/article-qr-codes-in-the-library-are-they-worth-the-effort-analysis-of-a-qr-code-pilot-project/
Yorum Gönder
Creative Commons Lisansı
N. Erhan Üzümcü isimli yazarın DBOOKMARKS başlıklı eseri bu Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.
http://dbookmarksblog.blogspot.com.tr bağlantısındaki esere dayalı olarak.